Archeowarsztat
Artefakty i zabytki
Genetyka
- przez dr Wojciech Rajpold i 2 moreKultura złocka rozwijała się w 1. poł. III tysiąclecia p.n.e. na obszarze między Nidą a Opatówką. Jej lokalny charakter i zróżnicowane tradycje czynią ją jednym z najciekawszych zjawisk młodszej epoki kamienia w Polsce. W 2024 roku Muzeum Zamkowe w Sandomierzu […]
- przez dr Radosław BielNajwiększe w historii badanie DNA dawnych populacji Europy ujawniło, że ekspansja Słowian w VI–VIII wieku była prawdziwą wędrówką ludów. Ponad 80% wcześniejszej populacji ziem dzisiejszej Polski i sąsiednich regionów zostało wówczas zastąpionych przez przybyszów ze wschodu. Nowe dane pokazują, że […]
- przez dr Radosław BielW ostatnich dniach polskie media obiegła informacja, że dynastia Piastów, według wyników badań genetycznych, mogła być spokrewniona z Piktami — starożytną ludnością zamieszkującą niegdyś tereny dzisiejszej Szkocji. Wyniki badań zespołu pod kierunkiem prof. Marka Figlerowicza z Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN […]
Ludzie i społeczeństwa
- przez dr Radosław BielStanowisko w Tyńcu nad Ślęzą to jedyne obecnie znane nauce cmentarzysko szkieletowe z okresu wędrówek ludów na Śląsku, z którego na dodatek szczątki zachowały się w stanie umożliwiającym nowoczesne badania bioarcheologiczne. Było to pierwsze tego typu odkrycie w regionie od […]
- przez dr Wojciech Rajpold i 2 moreKultura złocka rozwijała się w 1. poł. III tysiąclecia p.n.e. na obszarze między Nidą a Opatówką. Jej lokalny charakter i zróżnicowane tradycje czynią ją jednym z najciekawszych zjawisk młodszej epoki kamienia w Polsce. W 2024 roku Muzeum Zamkowe w Sandomierzu […]
- przez dr Radosław BielNa zachód od Warszawy, na terenach tzw. Mazowieckiego Centrum Metalurgicznego, archeolodzy dokonali kluczowych ustaleń. W Zaborowie piece hutnicze pracowały już w IV–III wieku p.n.e., a więc znacznie wcześniej, niż dotąd przypuszczano. Za zmianą datowania stoją analizy nasion, węgli drzewnych i […]
Ciekawostki
- przez Katarzyna SielickaPrzez ponad 80 lat Sala Maksymiliana w Zamku Książ pozostawała niepełna – pozbawiona monumentalnych płócien Felixa Antona Schefflera, które zaginęły w czasie wojny. Dziś tę lukę wreszcie wypełniają starannie wykonane kopie, stworzone przez zespół doświadczonych artystów i rzemieślników. To najważniejsza […]
- przez dr Radosław BielNa zachód od Warszawy, na terenach tzw. Mazowieckiego Centrum Metalurgicznego, archeolodzy dokonali kluczowych ustaleń. W Zaborowie piece hutnicze pracowały już w IV–III wieku p.n.e., a więc znacznie wcześniej, niż dotąd przypuszczano. Za zmianą datowania stoją analizy nasion, węgli drzewnych i […]
- przez dr Wojciech EjsmondPonad dwie dekady międzynarodowych prac konserwatorskich przywróciły blask jednemu z najważniejszych królewskich grobowców w Egipcie. Po raz pierwszy od ponad dwóch stuleci grobowiec króla Amenhotepa III – jednego z najpotężniejszych i najbardziej wpływowych władców starożytnego Egiptu – zostaje udostępniony zwiedzającym. […]
Prawo
- przez dr hab. Marek FlorekUwagi w związku z projektem zmiany ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zakresie dotyczącym regulacji poszukiwań zabytków Dr hab. Marek FlorekInstytut Archeologii UMCS w Lublinie/Delegatura w Sandomierzu Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków […]
- przez Lubelski Wojewódzki Konserwator ZabytkówDo rejestru zabytków województwa lubelskiego, pod numerem A/65, zostało wpisane otoczenie wieży o charakterze sakralno-obronnym wraz ze wzgórzem w Stołpiu. Do podjęcia decyzji przyczyniły się odkrycia poczynione w latach 2015, 2018 i 2021. Sama wieża została uznana za zabytek w […]
- przez Marcin SabacińskiOdkrycia fascynują. Rozbudzają ciekawość, skupiają zainteresowanie i na chwilę wyrywają nas z przewidywalnej codzienności. Największe emocje rodzą u tych, którym dane było przez moment stać się odkrywcami. Dotyczy to każdego, a siła która każe nam zabrać do kieszeni kamień ze […]
Rekonstrukcje
Religie i rytuały
- przez dr Zuzanna Augustyniak i 1 moreNegasz, niewielka miejscowość położona w górach północnego Tigraju, zajmuje wyjątkowe miejsce w historii islamu. To tutaj w 615 r., według tradycji muzułmańskiej i etiopskiej, dotarła grupa pierwszych towarzyszy Proroka Muhammada – jego najbliższych przyjaciół i pierwszych wierzących w jego misję. […]
- przez dr Radosław Biel i 20 moreW najnowszym numerze „Archeologii Żywej” sprawdzamy, co naprawdę wiemy o dzieciństwie w dawnych społeczeństwach: od wysokiej śmiertelności niemowląt i nierówności losu po poruszające rytuały i nietypowe pochówki. Jest też moda obuwnicza, piastowskie centrum władzy w Grzybowie, Nicea 325 oraz podróże […]
- przez dr Radosław BielNajstarsze, największe i najważniejsze, podsumowujemy szóstą edycję plebiscytu na „Archeologiczne Sensacje 2025”! Konkurs organizowany z inicjatywy czasopisma „Archeologia Żywa” to okazja do świętowania najważniejszych odkryć, wydarzeń i projektów polskiej archeologii. Poniżej prezentujemy finalistów i zwycięzców w poszczególnych kategoriach, wyłonionych przez […]
Skarby i depozyty
Stanowiska archeologiczne
- przez dr Radosław BielStanowisko w Tyńcu nad Ślęzą to jedyne obecnie znane nauce cmentarzysko szkieletowe z okresu wędrówek ludów na Śląsku, z którego na dodatek szczątki zachowały się w stanie umożliwiającym nowoczesne badania bioarcheologiczne. Było to pierwsze tego typu odkrycie w regionie od […]
- przez dr Radosław BielWraz z końcem roku Muzeum Historyczno-Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim zakończyło realizację projektu „Nieinwazyjne badania i dokumentacja Krzemionkowskiego Regionu Pradziejowego Górnictwa Krzemienia Pasiastego – dobra światowego dziedzictwa, na obszarze komponentu 4 Gawroniec” dofinansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W październiku […]
- przez dr Radosław BielNa zachód od Warszawy, na terenach tzw. Mazowieckiego Centrum Metalurgicznego, archeolodzy dokonali kluczowych ustaleń. W Zaborowie piece hutnicze pracowały już w IV–III wieku p.n.e., a więc znacznie wcześniej, niż dotąd przypuszczano. Za zmianą datowania stoją analizy nasion, węgli drzewnych i […]
Wojna i polityka
- przez dr Radosław BielOd 5 maja 2025 r. w Lesie Szpęgawskim – miejscu jednego z najtragiczniejszych epizodów II wojny światowej na Pomorzu – trwa kolejny sezon badań archeologicznych. Prace realizowane są w ramach śledztwa prowadzonego przez Oddziałową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu […]
- przez dr Radosław BielNowe badania znalezisk z pola bitwy w dolinie Tollense w północno-wschodnich Niemczech miały na celu ustalenie skąd przybyli wojownicy biorący udział w tym starożytnym konflikcie. Wnioski opublikowane w czasopiśmie „Antiquity”, skupiają się na analizie typów grotów strzał i ich rozmieszczeniu […]
- przez dr Radosław BielTegoroczne prace archeologiczne w starożytnym obozie legionowym Novae, położonym nad Dunajem w Bułgarii, przyniosły przełomowe odkrycie. Międzynarodowy zespół pod kierunkiem prof. Eleny Kleniny z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu potwierdził istnienie ogromnego arsenału I Legionu Italskiego, zajmującego imponującą powierzchnię 3200 […]
Wykopaliska archeologiczne
- przez dr Zuzanna Augustyniak i 1 moreNegasz, niewielka miejscowość położona w górach północnego Tigraju, zajmuje wyjątkowe miejsce w historii islamu. To tutaj w 615 r., według tradycji muzułmańskiej i etiopskiej, dotarła grupa pierwszych towarzyszy Proroka Muhammada – jego najbliższych przyjaciół i pierwszych wierzących w jego misję. […]
- przez dr Radosław BielW cieniu słynnego Machu Picchu polsko-peruwiański zespół archeologów dokonał przełomowego odkrycia. W Salapunku – stanowisku nazywanym „bramą do Cordillery Vilcabamby” – natrafiono na ślady obecności człowieka sięgające blisko 10 tysięcy lat wstecz. Odkrycie rzuca nowe światło na początki zasiedlenia Andów […]
- przez dr Radosław BielCzy fosa zamku w Toszku jest starsza, niż dotąd sądzono, czym jest tajemniczy mur na przedpolu i jak ołowiana plomba tekstylna łączy górnośląską rezydencję z odległymi krajami? O tym wszystkim opowiada najnowszy krótki, film dokumentalny, w którym archeolog Radosław Zdaniewicz […]
