„Black Metal. Kowalstwo wczesnośredniowieczne” – wystawa w Chorzowie
Skąd wczesnośredniowieczni kowale brali stal na miecze? Jak wyglądała praca hutników i kowali, zanim pojawiły się nowoczesne technologie metalurgiczne? Odpowiedzi na te pytania będzie można znaleźć na wystawie „Black Metal. Kowalstwo wczesnośredniowieczne”, która 26 listopada 2026 roku zostanie otwarta w Muzeum Hutnictwa w Chorzowie.
Choć tytuł ekspozycji może przywodzić na myśl popularny gatunek muzyczny, nawiązuje do znacznie starszego znaczenia określenia „czarna metalurgia”, odnoszącego się do hutnictwa i obróbki żelaza oraz jego stopów. Wystawa przybliży dwie ściśle związane ze sobą dziedziny dawnego rzemiosła – hutnictwo, zajmujące się pozyskiwaniem żelaza z rud, oraz kowalstwo, dzięki któremu powstawały przedmioty codziennego użytku, narzędzia i uzbrojenie.
Zwiedzający będą mogli zajrzeć do zrekonstruowanych warsztatów hutniczego i kowalskiego, wyposażonych w piece, paleniska, narzędzia, surowce i paliwo charakterystyczne dla wczesnośredniowiecznej Europy. Dowiedzą się, jakie stopy żelaza wykorzystywano w tamtym okresie, jak przygotowywano metal do dalszej obróbki oraz w jakiej postaci półprodukty trafiały do obiegu handlowego. Ekspozycja pozwoli tym samym prześledzić drogę od surowca pozyskiwanego z rudy po gotowe wyroby, ukazując wiedzę i umiejętności niezbędne do ich wytwarzania.
Szczególne miejsce na wystawie zajmie uzbrojenie. Zaprezentowane zostaną rekonstrukcje i repliki mieczy, grotów włóczni, żeleźców toporów oraz głowni noży, wykonane przez dr. Macieja Tomaszczyka – kowala z zamiłowania i jednego z kuratorów ekspozycji. Dzięki nim będzie można przyjrzeć się nie tylko formom wczesnośredniowiecznej broni, ale również technikom jej produkcji, w tym procesom kucia i wykańczania poszczególnych elementów.
Wernisaż wystawy „Black Metal. Kowalstwo wczesnośredniowieczne” odbędzie się 26 listopada 2026 roku o godz. 18:00 w Muzeum Hutnictwa w Chorzowie. Ekspozycja będzie dostępna dla zwiedzających do 4 kwietnia 2027 roku. Jej kuratorami są Paweł Kucypera i dr Maciej Tomaszczyk.
Więcej informacji na stronie Muzeum Hutnictwa w Chorzowie.
O wczesnośredniowiecznym kowalstwie rozmawialiśmy również z kuratorami wystawy w ramach naszego cyklu webinarów „Kontekst Archeologii Żywej”. Zachęcamy do obejrzenia spotkania poświęconego dawnym technikom kowalskim na naszym kanale YouTube.
