Kamień z Leźna i jego trzy zagadkowe postacie | Śladami….
Co przedstawia kamień z Leźna? Czy są to sceny z mitologii skandynawskiej? (fot. Marcin z www.lucivo.pl, ryc. za Sokołowska 1928, s. 146, ryc. 22)

Kamień z Leźna i jego trzy zagadkowe postacie

  • 354
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Kamienie z zasady są anonimowe. Ten z Leźna też taki był, dopóki ktoś, kiedyś i gdzieś nie postanowił go owej anonimowości pozbawić.

W zasadzie nastąpiło to dwukrotnie. Po raz pierwszy bardzo, ale to bardzo dawno temu w nieznanym nam bliżej czasie. Wtedy to, ktoś postanowił zmienić życie zwykłego kamienia. Zmodyfikowano wówczas 3 jego strony. Najpewniej wraz ze śmiercią twórców znów jednak stał się anonimowy. Po raz drugi wrócił do „żywych” w roku 1865 kiedy to w kaszubskiej wsi Leźno odnaleziono go ponownie. Dzięki temu dziś można go zobaczyć na własne oczy na wystawie stałej w Muzeum Archeologicznym w Gdańsku.

Kamień z Leźna to kawał szarego granitu o wysokości około 80 cm i 60 cm szerokości. Płaskorzeźby na nim wyryte przedstawiają jeźdźca na koniu, postać z naczyniem do picia w prawej ręce oraz postać ptakopodobną z nieproporcjonalnie szerokimi rękoma i czymś co zostało uznane jako dziób.

Z tym co przedstawiają płaskorzeźby nie ma problemów. Schody zaczynają się kiedy badacze próbują je interpretować. Pojawiają się hipotezy o związkach rytów figuralnych z religią Prusów, Pomorzan, Celtów czy Skandynawów. Zwolenniczką tej ostatniej teorii jest Anna Błażejewska, która widzi w płaskorzeźbach ślady mitologii skandynawskiej. Jeździec jest symbolem zmarłego wojownika udającego się do Walhalli. Tam wita go Walkiria trzymająca róg z napojem. Postać z dziobem byłaby wówczas symbolem Odyna przemieniającego się w orła.

Z drugiej strony (Kamil Kajkowski) przedstawienie postaci z szerokimi rękoma jest analogiczne do podobnych wyobrażeń religijnych znanych z terenów Słowiańszczyzny Zachodniej. By zobaczyć wszystkie 3 płaskorzeźby kamień musiał też być wyeksponowany w publicznym miejscu. Być może stanowił element większej całości?

Upłynęło setki lat. Wiele się zmieniło. Miecze zamieniliśmy na słowa, konie na samochody i samoloty, a zamki na domy i bloki. Jednak, mimo gigantycznego postępu, nie potrafimy dziś nie tylko jednoznacznie stwierdzić czym był kamień, ale też nie potrafimy powiedzieć kto i dlaczego go wykonał. Może to dobrze? Dzięki temu możemy szperać, szukać, badać, dociekać i odkrywać.

Literatura

Popularyzator | strona

Średniowiecze i historia. Historia i średniowiecze. Czasem na poważnie, czasem z przymrużeniem oka ale zawsze trzymając się naukowych kanonów. Bawimy się słowem i uwalniamy historię!


  • 354
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

css.php