ARCHEOLOGIA ŻYWA

W NAJNOWSZYM NUMERZE

  • 04 / Słowiańscy wikingowie? Tożsamość, ideologia i wojskowość w świecie pierwszych Piastów
  • 13 / Iron men, czyli o ludności kultury przeworskiej. Część I
  • 22 / Fenomen kultury wielbarskiej
  • 28 / Kiedy i skąd Celtowie przybyli do Polski?
  • 37 / Skalpy, mumie, tatuaże… Kultura scytyjskich władców Wielkiego Stepu
  • 46 / Zagadka popielnic twarzowych kultury pomorskiej
  • 54 / Jak Izraelici posiedli Kanaan
  • 58 / Duklja (Doclea) – rzymskie miasto w sercu Czarnogóry
  • 66 / Między początkiem a końcem świata Milczan
  • 70 / Malarstwo naskalne minionego świata. Myśliwi z dolin górskich południowego Peru
  • 76 / Kartagina i co po niej (nie) zostało
  • 82 / Community archaeology – czym jest archeologia wspólnotowa?
  • 86 / W kuchni wikingów

Czytaj więcej…

NAJNOWSZE WPISY

WPISY WEDŁUG EPOK

O ARCHEOLOGII

WYDANIE PAPIEROWE
Dla wszystkich miłośników tradycyjnego druku w najlepszej odsłonie
17,30
  • Bez wychodzenia z domu
  • Najwyższej jakości papier
  • Oryginalne teksty
  • 84 strony pełne archeologii
WYDANIE CYFROWE
Dla wszystkich ceniących sobie miejsce na półkach uginających się od nadmiaru książek
17,30
  • Bez wychodzenia z domu
  • Dostępne od zaraz
  • Dostępne wszędzie
  • Także na urządzenia mobilne
PRENUMERATA ROCZNA
Dla wszystkich zapominalskich. Zamów, zapomnij i czekaj, aż numer pojawi się u Ciebie!
62
  • Bez wychodzenia z domu
  • Zyskujesz zniżkę 10%
  • Oszczędzasz na przesyłce
  • Oszczędzasz na czasie

POD PATRONATEM AŻ

NAJNOWSZE ARTYKUŁY I ODKRYCIA

ARTYKUŁY WEDŁUG EPOK

PALEOLIT

Pieska przyjaźń – nie tak długa jak sądzimy?

Do udomowienia wilka nie doszło 30 tys. lat temu, ale zdecydowanie później – zapewne kilkanaście tysięcy lat temu. Wśród obozowisk z tak wczesnego okresu naukowcy nie natknęli się na kości obgryzione przez czworonogi. To jednoznaczny dowód, że psy nie żyły wówczas z ludźmi – twierdzą. Archeolodzy od lat dyskutują, kiedy doszło do udomowienia wilka i…

Czytaj więcej… Pieska przyjaźń – nie tak długa jak sądzimy?

Odkryto najstarsze szczątki Homo sapiens w Europie

Zęby, kości, ozdoby i narzędzia krzemienne z jaskini Bacho Kiro we współczesnej Bułgarii ujawniły, że według najnowszych badań pierwsi Homo sapiens pojawili się w Europie nawet 47 000 lat temu. Odnajdywane na stanowisku ozdoby wykonane z zębów zwierzęcych i narzędzia krzemienne były wcześniej przypisywane neandertalczykom, ale odkryte fragmenty kości i zęby pozwoliły na rewizję istniejącej…

Czytaj więcej… Odkryto najstarsze szczątki Homo sapiens w Europie

Malowidła naskalne, ryty i rzeźby. Sztuka paleolitu w Europie.

Musiało minąć ponad 20 lat zanim w 1902 r. francuski prehistoryk Émile Cartailhac przyznał się, że popełnił błąd kwestionując paleolityczny wiek malowideł naskalnych odkrytych w 1879 roku przez Marcelino Sanz de Sautuolę w Altamirze. Od tego czasu znacznie przybyło kolejnych odkryć. To co zadziwia jednak to fakt, że pomimo jej ogromnego zasięgu geograficznego – od…

Czytaj więcej… Malowidła naskalne, ryty i rzeźby. Sztuka paleolitu w Europie.

NEOLIT

W Nowym Objezierzu odkryto osadę budowniczych rondela

Osadę sprzed ponad 7 tys. lat odkryli archeolodzy w Nowym Objezierzu (zachodniopomorskie). Znajduje się niedaleko monumentalnego rondela – obiektu z tego samego okresu. Mieszkali w niej najprawdopodobniej budowniczowie obiektu. Osada usytuowana jest ok. 250 m na południowy wschód od pozostałości rondela (nazwa nawiązuje do kolistego kształtu), znajdującego się na polu pod Cedynią, w miejscowości Nowe…

Czytaj więcej… W Nowym Objezierzu odkryto osadę budowniczych rondela

Krzemienne Dziedzictwo – film o Krzemionkach Opatowskich

Liczni rekonstruktorzy i archeolodzy wystąpili w nowym filmie dokumentalnym na temat m.in. pradziejowych kopalni krzemienia pasiastego w rejonie Krzemionek, która była użytkowana kilka tysięcy lat temu. Miejsce to znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Krzemionki pod Ostrowcem Świętokrzyskim (nazywane także Krzemionkami Opatowskimi) to region prehistorycznych kopalni krzemienia pasiastego oraz związanych z nimi pradziejowych osad.…

Czytaj więcej… Krzemienne Dziedzictwo – film o Krzemionkach Opatowskich

Neolit na Pojezierzu Starogardzkim

Jakie były początki najstarszego stałego osadnictwa na Pomorzu Gdańskim? Jak wyglądało życie codzienne ludzi z młodszej epoki kamienia? Współczesna nauka daje większe możliwości odczytywania informacji związanych z egzystencją człowieka w młodszej epoce kamienia. Dotyczy to szczególnie przeprowadzenia analizy odcisków na ceramice i polepie oraz licznych ekspertyz fizyko-chemicznych. Cennych danych powinna dostarczyć analiza mikroszczątków organicznych zawartych…

Czytaj więcej… Neolit na Pojezierzu Starogardzkim

EPOKA BRĄZU

Proso zaczęto uprawiać w Europie dopiero ok. 3,5 tys. lat temu

Proso zaczęto uprawiać w Europie nie, jak wcześniej uważano, już w okresie neolitu nawet 7 tys. lat temu, ale dopiero w czasach epoki brązu, czyli ok. 3,5 tys lat temu. Zboże to dotarło na nasz kontynent z obszaru Chin – uważają naukowcy. Międzynarodowy zespół naukowców pod kierunkiem dr Dragany Filipović z Uniwersytetu w Kilonii (Niemcy)…

Czytaj więcej… Proso zaczęto uprawiać w Europie dopiero ok. 3,5 tys. lat temu

Mamy kolejne dowody na ciągłość genetyczną społeczności na przełomie neolitu i brązu!

Ludzie zamieszkujący południowe tereny obecnej Polski ponad 4 tys. lat temu byli bliscy pod względem genetycznym wcześniejszym społecznościom z tych terenów. To świadczy o ciągłości zasiedlenia tych ziem na przełomie neolitu i brązu – wynika z analiz, które opublikowano w „American Journal of Physical Anthropology”. W epoce brązu, czyli ponad 3 tys. lat temu, na…

Czytaj więcej… Mamy kolejne dowody na ciągłość genetyczną społeczności na przełomie neolitu i brązu!

Jak stworzono kilkaset kopii najbardziej znanej urny w Polsce

Technologia skanowania 3D znajduje zastosowanie w muzealnictwie i popularyzacji nauki. Muzeum Archeologiczne w Gdańsku stworzyło cyfrowy model urny twarzowej sprzed 2500 lat. Na podstawie modelu wydrukowano – przy użyciu drukarki 3D – kopię zabytku. Następnie konserwatorzy z muzeum wykonali formę odlewniczą, która posłużyła do odlania z gipsu kilkuset mniejszych urn. Gdańscy archeolodzy wykorzystają gipsowe urny…

Czytaj więcej… Jak stworzono kilkaset kopii najbardziej znanej urny w Polsce

EPOKA ŻELAZA

Wicina – tam gdzie tańczyli Scytowie

Wicina zajmuje specjalne miejsce na historycznej mapie Polski. Ta mała wioska w województwie lubuskim była niegdyś areną wspaniałej historii. Gdyby kilkaset lat przed naszą erą ktoś nie spróbował wybudować w tym miejscu osady, dziś najpewniej nikt by o niej nie słyszał. Co prawda w średniowieczu już jej nie było, ale jest to miejsce na tyle…

Czytaj więcej… Wicina – tam gdzie tańczyli Scytowie

W Bejscach odkryto rewelacyjnie zachowany miecz jednosieczny

Kolejny sezon badań na cmentarzysku w Bejscach dostarcza niesamowitych znalezisk. Świetnie zachowany miecz jednosieczny, groty włóczni, zapinki do spinania szat, bogato zdobiony przęślik i żelazne szpile to tylko te najbardziej oczywiste. Cmentarzysko w Bejscach odkryte rok temu na polu uprawnym, doczekało się kolejnego sezonu badań. Nic dziwnego, bo pomimo trudnych uwarunkowań geologicznych i znaczących zniszczeń…

Czytaj więcej… W Bejscach odkryto rewelacyjnie zachowany miecz jednosieczny

Scytowie. Władcy Wielkiego Stepu

Gdyby dominacja plemion scytyjskich na Wielkim Stepie zaczęła się po bitwie pod Grunwaldem, to zakończyłaby się we współczesnych czasach. Takie porównanie może uświadomić nam, jak trwały i żywotny był koczowniczy model kultury Scytów. Pozostałości po Scytach z różną częstotliwością spotykamy na rozległych terenach całej Eurazji, obejmujących pas stepów rozciągających się na długość około 6 tys.…

Czytaj więcej… Scytowie. Władcy Wielkiego Stepu

STAROŻYTNOŚĆ

Starożytna mozaika z Pafos była krytyką chrześcijaństwa

Starożytna mozaika znajdująca się w domu pochodzącym z IV w., w centrum starożytnego miasta Pafos na Cyprze była „obrazkową” krytyką chrześcijaństwa – uważa dr hab. Marek T. Olszewski. Powstała prawdopodobnie z inspiracji neoplatończyków, którzy krytykowali wyznawców nowej religii. Nea Pafos jest jednym z najważniejszych stanowisk archeologicznych na Cyprze. W okresie grecko-rzymskim pełniło funkcję stolicy wyspy.…

Czytaj więcej… Starożytna mozaika z Pafos była krytyką chrześcijaństwa

Egipscy kapłani nie zawsze pracowali na pełen etat

W przeciwieństwie do współczesnych wielkich religii monoteistycznych egipscy kapłani nie byli przywódcami religijnymi, którzy pełnili rolę duszpasterską, głosząc zasady wiary. Wielu z nich nie pracowało tylko na rzecz świątyni, ale na własny rachunek – mówi historyk dr Joanna Wilimowska. Nie wszyscy kapłani egipscy byli dobrze zorientowani w kwestii doktryny religijnej. Wielu z nich co prawda…

Czytaj więcej… Egipscy kapłani nie zawsze pracowali na pełen etat

Handel w antycznym Rzymie – orientalny bazar czy gospodarka rynkowa?

Czy da się badać gospodarkę, nie znając cen, płac i PKB? W dodatku gospodarkę, która nie istnieje od ponad 1500 lat? – bo mowa o starożytnym Rzymie. Da się, a to dzięki zastosowaniu nowoczesnych metod, w tym komputerowych symulacji – przekonuje dr Paulina Komar. Dalekosiężny handel to nie tylko domena dzisiejszego zglobalizowanego świata. Już kilka…

Czytaj więcej… Handel w antycznym Rzymie – orientalny bazar czy gospodarka rynkowa?

ŚREDNIOWIECZE

Czy wikingowie dotarli wszędzie w Europie? Genetyka jest jednoznaczna.

W okresie wikińskim, czyli w latach 750-1050, genom Skandynawów pojawił się w licznych częściach Europy, szczególnie w Wielkiej Brytanii, Irlandii, Islandii i na Grenlandii – wynika z szeroko zakrojonych analiz DNA. Artykuł na ten temat opublikowano w magazynie „Nature”. Najczęściej wikingami określa się wojowniczych Skandynawów, którzy we wczesnym średniowieczu udawali się na łupieżcze wyprawy. Niektórzy…

Czytaj więcej… Czy wikingowie dotarli wszędzie w Europie? Genetyka jest jednoznaczna.

Jak wyglądał sudański klasztor sprzed 1300 lat? [REKONSTRUKCJA]

Trójwymiarowe modele zespołu monastycznego w Ghazali w Sudanie wykonali eksperci z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej (CAŚ) UW. Można oglądać je na portalu „Wirtualna Nubia”. Kolejne rekonstrukcje pojawią się na nim w tym roku – poinformowało PAP CAŚ UW. W Ghazali w Sudanie znajduje się kompleks monastyczny, który powstał pomiędzy 680 r. a 720 r. oraz pozostałości…

Czytaj więcej… Jak wyglądał sudański klasztor sprzed 1300 lat? [REKONSTRUKCJA]

Między początkiem a końcem świata Milczan

Milczanie to jedna ze wspólnot etnolingwistycznych (plemion) wczesnośredniowiecznej Słowiańszczyzny Zachodniej, której nazwa pojawiła się po raz pierwszy u tzw. Geografa Bawarskiego w połowie IX w., a zniknęła z kart historii w XII w. Co działo się w międzyczasie? Jak wyglądało życie Milczan? Odpowiedzi na te pytania poszukują naukowcy zaangażowani w realizację projektu „1000 lat Górnych…

Czytaj więcej… Między początkiem a końcem świata Milczan

NOWOŻYTNOŚĆ

Projekt 1000 lat Górnych Łużyc

Projekt „1000 lat Górnych Łużyc – ludzie, grody, miasta”  współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Współpracy INTERREG Polska-Saksonia 2014-2020. Partnerzy Beneficjent wiodący – Landesamt für Archäologie Sachsen  Niemcy – Saksonia Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, PolskaMuseum Bautzen/ Muzej Budyšin, Niemcy – SaksoniaMuzeum Ceramiki w Bolesławcu, PolskaGroße Kreisstadt Zittau, Niemcy – SaksoniaEuroregionalne Centrum Kultury…

Czytaj więcej… Projekt 1000 lat Górnych Łużyc

W jaki sposób badania torfowisk odsłaniają naszą historię?

Analiza torfowisk? To nie brzmi atrakcyjnie. Ale dla naukowców ich badania to kopalnia wiedzy na temat różnych historycznych wydarzeń. Ostatnio np. potwierdzili, że epidemia Czarnej Śmierci w połowie XIV w. nie dotarła do Polski; produkcja rolna utrzymywała się wówczas na podobnym poziomie. Archeolodzy i historycy coraz częściej sięgają po wsparcie ze strony nauk przyrodniczych i…

Czytaj więcej… W jaki sposób badania torfowisk odsłaniają naszą historię?

Na ratunek 3000 szkieletów. AŻ i unikatowe stanowisko w Libkovicach.

Polacy, Czesi, Holendrzy, Finowie i Kirgizi. To nie początek dowcipu, a skład zespołu badawczego aktualnie pracującego w czeskich Libkovicach. W ramach polskiej ekipy pracuje nasza Redakcja, wraz z badaczami z Katedry Antropologii Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Po miesiącu wytężonego wysiłku, uznaliśmy, że nadszedł czas na krótki reportaż. Libkovice położone są w północno-zachodnich Czechach, w powiecie…

Czytaj więcej… Na ratunek 3000 szkieletów. AŻ i unikatowe stanowisko w Libkovicach.

NOWY ŚWIAT

Dzieci składane w ofierze przez Inków pochodziły z całego imperium

Dzieci składane przez Inków na szczytach wulkanów jako ofiary dla bogów mogły pochodzić z różnych rejonów imperium – twierdzą naukowcy badający peruwiańskie mumie, m.in. bioarcheolog z Polski. Archeolodzy znają już kilkanaście miejsc na terenie Peru, gdzie ok. 500 lat temu na szczytach gór lub wulkanów Inkowie składali dzieci w ramach tzw. rytuału capacocha. Bioarcheolog z…

Czytaj więcej… Dzieci składane w ofierze przez Inków pochodziły z całego imperium

Archeolodzy odkryli olbrzymi, inkaski kompleks ceremonialny w Peru

Z przeszło 20 budowli i 5 placów składał się inkaski kompleks ceremonialny odkryty w sierpniu przez polskich i peruwiańskich archeologów. Zdaniem naukowców jest to największe znalezione dotąd założenie tego typu w Andach, zlokalizowane na tak dużej wysokości – powyżej 4800 m n.p.m. Do odkrycia doszło na południowym stoku wulkanu Coropuna (6425 m n.p.m.) w południowym…

Czytaj więcej… Archeolodzy odkryli olbrzymi, inkaski kompleks ceremonialny w Peru

Muzyka, śpiew i taniec w prekolumbijskim Meksyku

Muzyka towarzyszyła ludziom we wszystkich kulturach od zamierzchłych czasów. Nie inaczej było w obu Amerykach, a panamerykańskie tradycje muzyczne szczególnie dobrze uwidaczniają się w trakcie badań prekolumbijskich kultur z terenów współczesnego Meksyku. Na kontynencie amerykańskim najstarsze instrumenty ze znalezionych do tej pory należały do łowców-zbieraczy i pochodzą sprzed 12 000 lat. Były to proste kościane…

Czytaj więcej… Muzyka, śpiew i taniec w prekolumbijskim Meksyku


Archeologia Żywa – jedyne takie czasopismo popularnonaukowe w Polsce, przeznaczone dla archeologów i pasjonatów tej nauki, a także specjalizacji pokrewnych.

JAK NAS WESPRZEĆ?

Nie masz czasu by odwiedzić najbliższy sklep? Nie możesz odnaleźć naszego numeru? Przestań mnożyć problemy! Spraw sobie prezent i zamów naszą prenumeratę!


NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA O ARCHEOLOGIĘ

Czy w Polsce jest jeszcze coś do odkrycia?

Oczywiście! Każdy tydzień dostarcza nie tylko nowych wyników analiz starych wykopalisk, ale również coraz to nowe, a czasem wręcz przełomowe odkrycia. Co roku tworzymy specjalną listę Archeologicznych Sensacji, które stanowią podsumowanie najważniejszych odkryć polskiej archeologii.

Czym jest Archeologia Żywa?

Kwartalnik Archeologia Żywa to jedyne pismo popularnonaukowe w Polsce przeznaczone dla archeologów i pasjonatów tej nauki, a także specjalizacji pokrewnych. Słowem: dla wszystkich interesujących się przeszłością daleką i bliską.

Gdzie mogę kupić Archeologię Żywa?

Archeologię Żywą można kupić na terenie całej Polski w punktach i salonach sieci Ruch, Empik, Inmedio, Garmond-Press, Kolporter, Relay, Virgin, Discover, 1 Minute, Hubiz i Inmedio Trendy, a w wersji elektronicznej na e-Kiosk.pl. Prenumeratę czasopisma można zamówić na ich stronie internetowej.

W jaki sposób badania archeologów wspomagają prace historyków?

Mówi się, że historię piszą zwycięzcy, bo to najczęściej ich dokumenty studiują historycy. Archeologia bada jednak wszystkie materialne pozostałości po ludziach żyjących w przeszłości. Zniszczone przedmioty, zrujnowane budynki, spalone wsie, grody, osady, zapomniane miasta i cmentarzyska. W ten sposób nie tylko jesteśmy w stanie weryfikować na ile źródła historyczne mówią prawdę. Dowiadujemy się również wielu rzeczy na temat tego jak żyli „szarzy ludzie” różnych epok, o których wielkie kroniki czy traktaty najczęściej zapominają.

Studia na kierunku archeologia – gdzie studiować i co robić po archeologii?

W Polsce archeologię można studiować na 11 uczelniach wyższych w 10 miastach. Należą do nich: Warszawa, Kraków, Poznań, Toruń, Łódź, Wrocław, Gdańsk, Rzeszów, Szczecin i Lublin. Przy rekrutacji na pierwszym miejscu brane są zawsze historia i język obcy nowożytny, a pozostałe przedmioty zależą od uczelni, dlatego zawsze warto najpierw się upewnić co się przyda. Studia te są idealnym wyborem dla osób interesujących się przeszłością odległą i bliską, a także szeroko pojętym dziedzictwem kulturowym – zabytkami i stanowiskami archeologicznymi, zabytkami architektury, muzealnictwem, pomnikami historii a nawet kryminalistyką. Stąd też absolwenci archeologii najczęściej odnajdują pracę jako technicy w badaniach archeologicznych (naukowych lub komercyjnych, w kraju i za granicą), pracownicy laboratoriów w placówkach naukowych, muzealnicy, pracownicy urzędów ochrony zabytków czy biegli sądowi. Jednak to oczywiście tylko te najpopularniejsze! Jak w przypadku każdych studiów wyższych, ukończenie archeologii sprawia, że absolwent nie tylko zdobywa wiedzę w tej dyscyplinie naukowej, ale również podnosi swoje ogólne kwalifikacje i umiejętności. Dlatego nie należy obawiać się, że do końca życia w grę wchodzi tylko praca w muzeum lub na wykopaliskach. Możliwości są nieskończone.

Nasz kwartalnik finansowany jest w pełni ze środków prywatnych. Nie otrzymujemy, oraz nie chcemy żadnego wsparcia rządowego, oznacza to jednak, że nasza działalność w całości zależy od sprzedanych egzemplarzy czyli wsparcia naszych Czytelników. Dlatego każdego pasjonata archeologii zachęcamy do okazania wsparcia finansowego w formie zamówienia rocznej prenumeraty. W ten sposób nie tylko my możemy kontynuować to co kochamy, a Wy otrzymujecie każdy numer do rąk własnych.

Tylko u nas, w jednym miejscu, znajdziesz informacje na wszelkie interesujące tematy związane z archeologią. Najnowsze odkrycia wydobyte skarby czy rozwiązane tajemnice historii. To wszystko na naszej stronie, profilach społecznościowych i w druku.

Wszelkie instytucje naukowe, firmy, a także osoby prywatne zapraszamy do współpracy z nami. Archeologia Żywa z chęcią podzieli się z naszymi Czytelnikami informacjami na temat planowanych wydarzeń, czy wynikami badań.